Na današnji dan

0
189

1492 – Kristofer Kolumbo na prvom putovanju preko Atlantika otkrio je Kubu i proglasio je posedom Španije.

1628 – Kraljevske trupe pod kardinalom Rišeljeom zauzele su nakon višemesečne opsade uporište hugenota (protestanata) La Rošel.

1636 – U Kembridžu, u američkoj državi Masačusets, osnovan je Harvard koledž, najstarija obrazovna ustanova u SAD.

1704 – Umro je engleski filozof Džon Lok, jedan od utemeljivača empirizma i liberalističke filozofije. Snažno je uticao na kasnije filozofe empiričare i teoretičare liberalnog društva i građanske države („Ogled o ljudskom razumu“, „Pisma o toleranciji“, „Dve rasprave o vladi“, „Vaspitanje“.

1746 – U zemljotresu u Peruu, u kojem su razoreni gradovi Lima i Kaljao, poginulo je najmanje 18.000 ljudi.

1836 – Proglašena je federacija Perua i Bolivije.

1884 – Rođen je srpski kompozitor, muzikolog, pedagog i kritičar Miloje Milojević, profesor Muzičke akademije u Beogradu, jedan od začetnika muzikologije u Srbiji. Osnovao je beogradski orkestar „Collegium musicum“ („Četiri komada za klavir“, „Melodije i ritmovi sa Balkana“, „Pred veličanstvom prirode“).

1886 – Na ostrvu Bidl u njujorškoj luci predsednik SAD Grover Klivlend otkrio je Statuu slobode, poklon Francuske, koju je izradio Frederik Ogist Bartoldi.

1891 – U Japanu je u zemljotresu na najvećem ostrvu Nipon poginulo najmanje 10.000 ljudi, a 300.000 ostalo je bez domova.

1914 – Rođen je američki mikrobiolog Džonas Edvard Salk, koji je 1953. pronašao vakcinu protiv dečje paralize.

1918 – Posle raspada Austro-Ugarske u Prvom svetskom ratu, u Pragu je preuzeo vlast Nacionalni komitet. Republika Čehoslovačka sa predsednikom Tomašem Garigom Masarikom proglašena je u novembru 1918.

1919 – U SAD je stupio na snagu zakon o prohibiciji, kojim je zabranjena prodaja pića sa više od pola procenta alkohola.

1922 – Oko 40.000 fašista crnokošuljaša Benita Musolinija krenulo je iz Napulja u Marš na Rim. Dva dana kasnije kralj Vitorio Emanuele poverio je Musoliniju mandat za sastav vlade. Fašistički režim trajao je do jula 1943.

1923 – Umro je srpski političar i publicista Stojan Protić, jedan od tvoraca Radikalne stranke, prvi premijer Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Bio je urednik listova „Samouprava“ (1881-83) i „Ođek“ od 1884.

1932 – Rođen je kiparski državnik Spiros Kiprijanu, prvi šef diplomatije posle sticanja nezavisnosti Kipra 1960. Šef države je postao 1977, posle smrti predsednika arhiepiskopa Makariosa III.

1940 – Italijanske trupe napale su Grčku iz Albanije, nakon što je Grčka odbila ultimatum kojim je Italija tražila vojna uporišta na grčkoj teritoriji. Uz pomoć Nemaca, Grčka je okupirana u aprilu 1941.

1962 – Okončana je kubanska raketna kriza – sovjetski lider Nikita Hruščov saopštio je da je naredio povlačenje raketa sa Kube, a predsednik SAD Džon Ficdžerald Kenedi da će obustaviti blokodu te zemlje.

1974 – Šefovi arapskih država, uključujući i jordanskog kralja Huseina usvojili su Deklaraciju kojom su zatražili stvaranje nezavisne palestinske države.

1982 – Na opštim izborima u Španiji ubedljivu pobedu odnela je Socijalistička radnička partija Felipea Gonzalesa.

1995 – U požaru u metrou glavnog grada Azerbejdžana, Bakuu, poginulo je najmanje 289, a povređeno 270 ljudi.

2000 – Na Kosovu su, u organizaciji administracije UN održani lokalni izbori, na kojima je ubedljivo pobedio Demokratski savez Kosova Ibrahima Rugove. Kosovski Srbi su bojkotovali izbore, a jugoslovenske vlasti ih nisu priznale.

2001 – Američki predsednik Džordž Buš formirao je Grupu za praćenje inostranih terorista, kojom rukovodi javni tužilac Džon Eškroft, a zadatak grupe je da pronalazi i deportuje strane državljane koji ilegalno borave u SAD.

2002 – Visoki diplomata SAD-a Lorens Foli, ubijen je u Amanu (Jordan). Foli je u ambasadi SAD u Amanu vodio američku agenciju za međunarodnu pomoć i saradnju (USAID). On je prvi zapadni diplomata ikada ubijen u toj državi.

2005 – Umro je pozorišni i filmski velikan, glumac Ljuba Tadić. Bio je stalni član Beogradskog dramskog pozorišta, Narodnog pozorišta, Ateljea 212 i Jugoslovenskog dramskog pozorišta, u kojima je ostvario veliki broj zapaženih uloga. Glumio je u više od 60 filmova i u mnogim radio i televizijskim dramama.

2008 – Na izborima u Maldivima predsednik Maumun Abdula Gejum izgubio je vlast posle 30 godina. On je priznao pobedu opozicionog kandidata Mohameda Našida koji je tokom njegove vladavine više puta bio zatvaran zbog promovisanja demokratije na tom arhipelagu u Indijskom okeanu.

2011 – Umro je književnik i filozof Radomir Konstantinović, najpoznatiji po filozofsko-esejističkom delu „Filozofija palanke“.

2013 – Umro je Tadeuš Mazovjecki, prvi nekomunistički premijer u zemljama sovjetskog bloka od kraja Drugog svetskog rata i aktivista pokreta „Solidarnost“.

2013 – Umro je generalni direktor Radio-televizije Srbije i jedan od najpoznatijih srpskih novinara Aleksandar Tijanić.

(Izvor: B92)

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here