TAJNE BELOG DVORA

0
266
http://dusanpopovic.com/

Krevet na kome su spavali kraljevi suparničkih dinastija, original mebl iz perioda Luja XVI, kao i ikonostas urađen po uzoru na manastire Kosova i Metohije čuvaju se na Belom dvoru.

Kralj Aleksandar I Karađorđević bio je prvi srpski vladar koji je odlučio da sebi izgradi dvor. Tako je dvorski kompleks na najvišem brežuljku na Dedinju postao prvi pravi srpski dvor i kao takav predstavlja trag i simbol jednog vremena.

Profesor na Akademiji Srpske pravoslavne crkve za umetnost i konzervaciju Zvonko Petković proveo je tri godine na Belom dvoru. Zajedno sa svojim kolegama iz Muzeja primenjenih umetnosti radio je na katalogizaciji predmeta koji se nalaze u zdanju dvora, kao i na njihovoj restauraciji. U knjizi „Kraljevski kompleks dinastije Karađorđević“ čitaoce vodi kroz prostorije gde su spavali, obedovali, posete primali članovi srpske kraljevske porodice. Kako kaže, glavni problem je nepoznavanje veličine i značaja onoga što imamo u svojoj dinastičkoj istoriji.

Foto: Promo / Promo
Vlada Francuske nudila je bogatstvo da otkupi stolice od dvora

– Na potezu od Kalemegdana do Kneza Miloša imate nekoliko objekata koji u svom nazivu nose dvor: Stari dvor, Novi dvor, Patrijaršijski dvor. Do sredine 19. veka kod nas je za vladarev dom češće bio u upotrebi naziv „konak“ nego „dvor“, dok su se, s druge strane, pod dvorovima podrazumevale i bolje izgrađene kuće ljudi iz viših društvenih slojeva. Većina naroda u Evropi zna ko je zidao i nadograđivao njihove dvorske komplekse. Želja mi je da se kroz ovu moju knjigu ne zaboravi ono na što bi trebalo da budemo ponosni, da se ne zaboravi da smo i mi imali vladare na koje treba da se ponosimo – kaže profesor.

Dvorski kompleks iz 1934. po projektu Živojina Nikolića razradio je Viktor Lukomski, dok su enterijer i park izradili arhitekta Nikolaj Petrovič Krasnov – koji je bio u službi ruskog carskog dvora – i inženjer Sergej Smirnov. Pored zdanja dvora, sagrađena je i kuća za stanovanje porodice Karađorđević, u kojoj i danas spavaju prestolonaslednik i njegova supruga.

Zvonko Petković otkriva u knjizi da se na dvoru nalazi nameštaj iz perioda Luja XVI.

– Malo se zna da je u sobi nameštaj i mebl na foteljama još iz perioda Luja XVI i da je vlada Francuske nudila silno bogatstvo kako bi to otkupila.

U novovekovnoj srpskoj državi dvor je bio značajna institucija srpskih vladarskih porodica i imao je veliku ulogu u kreiranju državne politike, širenju kulture i uvođenju evropskih običaja. Konzervator Petković ističe umetnički značaj i lepotu predmeta u dvoru. Posebno se ističe dvorska kapela, crkva posvećena Svetom Andreju, zaštitniku porodice Karađorđević. „Lično, kralj Aleksandar tražio je da se ikonostas oslika u klasičnom vizantijskom maniru. Arhitekta Krasnov poslao je 20 umetnika, koji su obilazili manastire na Kosovu i Metohiji, skicirali ikone i na osnovu toga je bio napravljen ikonostas za kapelu Svetog Andreja, kako bi kralj u porodičnom okruženju prisustvovao liturgijama“, priča Petković.

Kraljevi sanjali isti san

Foto: Promo / Promo

Poseban kuriozitet ovog kompleksa je i čuveni apartman broj 5. Ispostavlja se da su kraljevi obe srpske dinastije ipak snevali isti san.

– Spavaća soba napravljena je direktno po nahođenju kralja Milana Obrenovića, krevet, tabernakl, noćni stočić i komode, sve to preneo je kralj Aleksandar Karađorđević u svoju kuću za stanovanje u okviru kompleksa Beli dvor. Dva kralja spavala su na istom krevetu. To nam govori da nije bilo baš tolike nesloge između dve kraljevske porodice – kaže Petković.

Izvor: Blic/ Željko Mrđa

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here